Matejko i Grottger - Najwięksi patrioci, najwybitniejsi artysci.
Rozkwit polskiego malarstwa rozpoczał się w osiemnastym wieku, zas jego szczyt na druga połowę wieku dziewiętnastego i okres Młodej Polski. Znajdujacy się w trudnej sytuacji naród potrzebował artystów, jednak nie był w stanie ich sowicie opłacać, stad wielu z nich żyło w ubóstwie i jedynie ci najbardziej utalentowani, lub dobrze urodzeni mogli osiagnać sukces. Najsłynniejsi z nich, tacy jak Matejko, Grottger, Malczewski czy Rodakowski, do dzis podziwiani sa w całej Europie. Ze względu na sytuację polityczna, w malarstwie dominowała tematyka historyczna, ale też scenki rodzajowe, pejzaże i portrety, które zamawiała dla siebie arystokracja i bogatsze mieszczaństwo. Wielkimi mecenasami sztuki byli m. in. król Stanisław August Poniatowski i ksiażę Adam Czartoryski. Polscy artysci mogli też liczyć na hojnosć cesarza Austrii, Franciszka Józefa, który był pasjonatem sztuki i miał w swojej kolekcji częsć najwybitniejszych dzieł polskich artystów. Sytuacja, w jakiej znajdował się naród, sprawiała też, że wszelkie nowe nurty w sztuce docierały do Polski z opóznieniem. Ciężko jest więc szukać wsród polskich malarzy takich, którzy równolegle z zachodnimi artystami wyznaczali nowe kierunki poszukiwań. Jednak eksperymenty z forma, swiatłem i kolorem takich malarzy jak Gierymscy, Wyspiański czy Wyczółkowski bez watpienia zasługuja na uznanie.